على زمانى قمشه اى

306

هيئت ونجوم اسلامى ( فارسي )

هر افقى مىتوان شاخص نصب ، وخلاف امتداد سايه يا برعكس آن ( بستگى به آفاق ) را به عنوان سمت قبله مشخص ساخت . خورشيد در مكة زماني در سمت الرأس خواهد بود كه ميل آفتاب برابر عرض جغرافيايى مكة باشد ، با مراجعه به جدول نجومى ، ميل خورشيد در هفتم خرداد ، 30 ، 21 - وروز 25 تير ، 28 ، 21 - ؟ تقريبا برابر عرض جغرافيايى مكة ( 5 / 21 - ) مىشود ، يعنى يك بار هنگامى كه خورشيد از نقطه اعتدال بهارى به سوى انقلاب تابستانى حركت مىكند وبار ديگر وقتي كه از انقلاب تابستانى به سوى اعتدال پائيزى بر مىگردد ميل خورشيد با عرض جغرافيايى مكة برابر است . بر اين پايه براي پيدا كردن ظهر مكة در هر محل شيوه زير را به كار مىگيريم : 1 - تعيين اختلاف طول جغرافيايى مكة ومحل مورد نظر . 2 - تقسيم عدد بدست آمده از اختلاف مزبور ، بر عدد 15 تا درجه تبديل به ساعت شود . مىدانيم هر 15 درجه يك ساعت وهر درجه چهار دقيقه است . 3 - افزودن زمان به دست آمده به ظهر شرعي شهرهاى شرق مكة وكاستن آن از ظهر شرعي شهرهاى غرب مكة ، تا اين كه زمان مورد نظر ( وقوع خورشيد به سمت الرأس مكة ) به دست آيد . مثال - براي به دست آوردن زماني كه خورشيد در 7 خرداد به وقت قم در سمت الرأس مكة قرار مىگيرد . 1 - اختلاف طول جغرافيايى قم ومكة برابر است با :